ارزیابی جویشگر

You are here

جویش­گرها میلیون­‌ها و بلکه میلیاردها صفحه را نمایه نموده و باید به صورت روزانه پاسخگوی درخواست­‌های متعددی باشند. آنها باید در کمترین زمان ممکن پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی کاربران خود با کیفیت مناسبی باشند. این موضوع اهمیت ارزیابی جویش­گرها را مشخص می­کند. ارزیابی یک فرآیند کلیدی برای ایجاد جویش­گرها با کیفیت بهتر و رصد میزان پیشرفت آنهاست. در این راستا ارزیابی می­ تواند به توسعه دهندگان در جهت توسعه بهتر و به کاربران در راستای انتخاب جویش­گر مناسب­‌تر کمک نماید
روش ­های مختلفی برای ارزیابی جویش­گرها وجود دارند که بسته به نیاز و محدودیت­‌های موجود در ارزیابی ممکن است به صورت جعبه سیاه یا جعبه سفید انجام شوند. در ارزیابی جعبه سفید نیاز به دسترسی به مولفه­‌های جویش­گر و برخی جزئیات پیاده­‌سازی وجود دارد. در مقابل، در ارزیابی از نوع جعبه سیاه، جویشگر به عنوان یک مؤلفه واحد در نظر گرفته شده و سعی می‎شود عملکرد آن تنها با ارائه پرس‏‌وجو و دریافت نتایج مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد. توسعه دهندگان جویش­گرها عموماً برای خودارزیابی از هر دو روش استفاده می­‌کنند. اما زمانی­که بخواهیم به عنوان یک ناظر بیرونی به ارزیابی و مقایسه جویش­گرها بپردازیم، به دلیل محدودیت ­های دسترسی به مولفه­‌های جویش­گر، تنها امکان ارزیابی به روش جعبه سیاه وجود خواهد داشت.
ارزیابی جویش­گرها از منظر دیگر به دو روش خودکار و انسانی قابل دسته­‌بندی است. در ارزیابی به روش انسانی، عملکرد جویشگر توسط تعدادی ارزیاب انسانی مورد بررسی قرار می‏‌گیرد، حال آن‌که در ارزیابی خودکار، سعی می‏‌شود این کار با حداقل دخالت نیروهای انسانی انجام شود. به عبارت دیگر، عمده‌­ترین تفاوت در میان روش­‌های ارزیابی انسانی و خودکار، منبع ایجاد قضاوت­‌های مرتبط بودن است. روش‏‌های ارزیابی انسانی نسبت به روش‏های ارزیابی خودکار از دقت بالاتری برخوردارند، اما در مقابل، سرعت کمتر و هزینه بالاتری را طلب می‌‏کنند. با توجه به راه‌­اندازی بستر ارزیابی جویشگرها در آزمایشگاه، در این پرتال نتایج ارزیابی آنها از منظر نیازهای کارکردی و غیرکارکردی و همچنین آمار بازدید جویشگرهای بومی مختلف رصد و پایش می­‌شود. جویشگرهای تحت پوشش آزمایشگاه شامل جویشگر متنی، صوتی، تصویری و ویدئو می‌­باشد. در این آزمایشگاه تنوعی از روش‌های ارزیابی خودکار و انسانی مورد استفاده قرار گرفته است. روش‌های ارزیابی خودکار به منظور ارزیابی جویشگرها در مقاطع زمانی کوتاه‌تر طراحی و پیاده­‌سازی شده­‌اند اما در کنار آنها روش‌های ارزیابی انسانی نیز به دلیل دقت بالاتر و جامعیت بیشتر مورد استفاده قرار می‌­گیرد. لازم به ذکر است در طراحی سناریوهای ارزیابی از نظر اساتید و فعالین این حوزه به نحو موثری استفاده گردیده است.

ایجاد محصولات نرم­‌افزاری بزرگ مانند موتور جستجو،‌ مستلزم فعالیت­‌های زیادی می‌­باشد. این فعالیت­‌ها باید به نحو مناسبی هماهنگ شده باشند تا بتوانند الزامات مورد نظر را برآورده سازند. فعالیت­‌های تضمین کیفیت که توأم با فرآیند تولید انجام می­‌گیرد را آزمون می­‌نامند. آزمون نرم­‌افزار عبارتست از فرآیند درستی­‌سنجی و اعتبارسنجی یک برنامه نرم­‌افزاری به نحوی که نیازمندی­‌های کسب و کار و الزامات فنی را پوشش می­‌دهد.

فعالیت­‌های آزمون نقش کلیدی در تولید سامانه­‌های بزرگ ایفا می­‌نماید.

مهمترین معیار ارزیابی جویشگر کیفیت پاسخگویی به نیاز اطلاعاتی کاربران می­‌باشد. در واقع جویشگر با ارائه بهترین نتایج در بالاترین رتبه­‌ها تلاش کاربر را در دسترسی به نتایج کاهش داده و دسترسی به نتیجه را تسریع می­‌کند. در کنار این معیار مواردی نظیر دسترس­‌پذیری و سرعت پاسخگویی عواملی بسیار تاثیرگذار بر رضایت کاربر در دسترسی به نتایج خواهند بود. اینجاست که نیازهای غیرکارکردی نیز اهمیت خود را نشان می‌­دهند. که برخورداری از واسط کاربری مناسب و استاندارد و کاربرپسند نیز تاثیربسزایی در جذب کاربران خواهد داشت.

همچنین بعد از استقرار و عملیاتی شدن جویشگر انتظار می­‌رود که بتدریج دامنه کاربران خود را افزایش دهد در این راستا شاخص‏‌های مرتبط با آمار بازدید مطرح هستند که می‌­توانند این روند رو به رشد جویشگرها را مانیتور و گزارش نمایند.

برای ارائه خدمت جویش با کیفیت مطلوب به کاربران نهایی آن، باید بر برآوردن هم معیارهای کارکردی و هم غیرکارکردی تمرکز نمود. در جدول زیر فهرستی از شاخص­‌های ارزیابی هر یک از معیارها آورده شده است:

جدول ‏۱: معیارهای ارزیابی جویشگرها

معیار شاخص
معیارهای کارکردی دقت/کیفیت nDCG، MAP، MRR، P@N و Precision
پوشش تعداد اسناد/تصاویر/فایل‏های صوتی/ویدئوهای نمایه شده
تازگی عددی مابین ۰ و ۱ که مقدار بیشتر نشان دهنده تازگی بیشتر است.
معیارهای غیرکارکردی سرعت پاسخ گویی
سطح دسترس پذیری و پایداری
تعداد کاربر همزمان و تست بار
کاربر پسندی
سازگاری با مرورگرهای مختلف
تحلیل لاگ تحلیل در سطح کلیک کاربران میانگین کلیک به ازای هر پرس و جو 
تعداد کاربران کل/ ماندگار/ جدید
تحلیل در سطح پرس و جو تحلیل طول پرس و جوها
متوسط تعداد پرس وجوها در بازه‌های زمانی مختلف (روزانه، ماهانه و غیره)
تعداد پرس وجوها بر حسب نوع سرویس جستجو
تعداد پرس وجوهای بدون پاسخ
تحلیل در سطح نشست متوسط تعداد پرس وجوها در یک نشست
متوسط مدت زمان یک نشست
تحلیل در سطح IP تعداد IP های یکتا
تحلیل‌های ارجاع دهنده‌ها تحلیل‌های ارجاع دهنده‌های داخلی و خارجی
تحلیل‌های رباتها  
  تحلیل‌های پراکندگی جغرافیایی  
 

در این آزمایشگاه تست و ارزیابی انواع خدمت جویش (متنی،‌ تصویر، صوت، ویدئو) به چهار طریق زیر انجام می­پذیرد:

  1. تست و ارزیابی خودکار دقت و پوشش
  2. تست و ارزیابی انسانی دقت
  3. تحلیل لاگ جویشگر
  4. ارزیابی نیازمندی‏‌های غیرکارکردی
تست و ارزیابی خودکار دقت و پوشش:

نحوه تعامل یک ارائه دهنده خدمت جویش با آزمایشگاه برای این که بتواند خدمات تست و ارزیابی آزمایشگاه را مورد استفاده قرار دهد در شکل ‏۱ مشاهده می‏شود. تک تک‏‌ گام‏‌هایی که در این فرایند باید پیگیری شوند به شرح زیر است:

  1. به منظور ارزیابی خودکار دقت و پوشش جویشگرها، لازم است که هر جویشگر،‌ وب‏ سرویسی را آماده نموده و در اختیار آزمایشگاه قرار دهد. بدین ترتیب، زیرسامانه‏‌های ارزیابی خودکار دقت و پوشش طراحی شده در آزمایشگاه قادر خواهند بود به ارسال پرس‏ وجو به هر جویشگر پرداخته و نتایج آن را دریافت دارند،‌ بدون آنکه نگران تغییر فرمت نمایش اطلاعات،‌ در واسط کاربری آن جویشگر باشند. بنابراین، در اولین گام، هر ارائه دهنده خدمت جویش، نظیر یوز، سلام یا پارسی‏ جو، باید به آزمایشگاه مراجعه نموده و فرمت مورد انتظار آزمایشگاه برای وب‏ سرویس را دریافت دارد.
  2. در گام بعدی، هر جویشگر، با توجه به فرمت دریافتی از آزمایشگاه، اقدام به تولید وب‏ سرویس درخواستی می‏‌نماید. به محض آنکه وب‏ سرویس آماده شد، جویشگر باید آدرس دسترسی به آن را در اختیار آزمایشگاه قرار داده و امکان ارسال درخواست به این وب‏ سرویس و دریافت اطلاعات از آن را برای IPهای متعلق به آزمایشگاه فراهم نماید. وب‏ سرویس مزبور نباید هیچ‏گونه محدودیتی در ارائه نتایج به IPهای متعلق به آزمایشگاه داشته باشد و البته متقابلاً، آزمایشگاه نیز متعهد خواهد بود که با ارسال بیش از حد درخواست‌‏ها، موجب بروز مشکل برای جویشگر مزبور نگردد. نکته دیگری که در طراحی وب‏‌سرویس از طرف ارائه دهنده خدمت جویش باید رعایت گردد آن است که نتایج ارائه شده در وب‏ سرویس، با نتایج ارائه شده در وب‏ سایت جویشگر مزبور کاملاً یکسان باشند تا امکان ارزیابی واقعی خدمت جویش مزبور فراهم گردد.
شکل ‏۱: فرایند تست و ارزیابی خدمت جویش
تست و ارزیابی انسانی دقت:
‏شکل۲: روال ارزیابی انسانی توانمندی جویشگر در بازگرداندن نتایج مرتبط و باکیفیت در بستر جمع‏‌سپاری
در ارزیابی انسانی یک جویشگر، دو دسته از توانمندی‏‌ها به طور کلی اهمیت داشته و باید مورد توجه قرار گیرند. دسته اول، توانایی جویشگر در رفع نیازهای جویشی کاربران است که به طور مستقیم با کیفیت نتایج بازگشتی به ازای پرس وجوهای مختلف در ارتباط است. به عبارت دیگر، در صورتی که نتایج بازگشتی از جویشگر به ازای پرس‏وجوهای مختلف اولاً در ارتباط با پرس‏‌وجوی ارسالی باشد و در ثانی، در مورد موضوع مورد نظر، اطلاعات کافی را فراهم نماید، می‌‏تواند نیاز اطلاعاتی کاربر خود را مرتفع سازد. با توجه به اینکه کاربران عموماً چند نتیجه اول بازگردانده شده از جویشگر را مورد توجه قرار می‏‌دهند، بسیار مهم است که جویشگر بتواند نتایج مرتبط و با کیفیت را در رتبه‏‌های اول خود ارائه نماید. بنابراین، در دسته اول، باید توانمندی جویشگر در رفع نیاز اطلاعاتی کاربر سنجیده شود. بدین منظور، لازم است که هر کاربر انسانی مجموعه‌‏ای از پرس‌‏وجوها را به جویشگر ارسال نموده و چند نتیجه اول بازگردانده شده به ازای هر پرس ‏وجو را از نقطه نظر مرتبط بودن با موضوع و میزان کیفیت اطلاعات مورد بررسی قرار دهد. برای انجام چنین ارزیابی، شاید حتی بهتر باشد که کاربر نداند که در حال ارزیابی نتایج کدام جویشگر است، چرا که ممکن است نام جویشگر در ارزیابی کاربر بایاس ذهنی ایجاد کند و مثلاً، با اعتماد بیشتری به نتایج جویشگری نظیر گوگل، به ارزیابی و امتیازدهی بپردازد. شکل ‏۲ روال ارزیابی انسانی توانمندی جویشگرها در بازگرداندن نتایج مرتبط و باکیفیت را نمایش می‏ هد.
دسته دوم، توانمندی جویشگر در فراهم آوردن محیطی کاربرپسند، ساده، دارای راهنمای کاربری مناسب، قابل انطباق با رده‏‌های سنی مختلف و مواردی از این دست است. با توجه به اینکه بررسی این دسته از توانمندی‏ها نیازمند استفاده مستقیم از واسط وب جویشگر است، لازم است که کاربر ابتدا لیست مواردی را که باید بررسی کند دریافت دارد و سپس با توجه به این لیست، به وب‏ سایت جویشگر مزبور مراجعه نموده و به طور مستقیم از خدمات جویش آن استفاده نماید. در حین استفاده، کاربر می‏ تواند اطلاعات مورد نیاز در خصوص موارد ذکر شده در لیست را به دست آورده و در پایان، آنها را به عنوان نتیجه ارزیابی خود در اختیار قرار دهد.

شکل ‏۳: روال ارزیابی انسانی توانمندی جویشگر در فراهم آوردن محیطی مناسب و کاربرپسند

تحلیل لاگ جویشگر

  تحلیل­‌های لاگ می­تواند در دو سطح انجام گیرد:

  • تحلیل ­های آماری
  • داده­ کاوی

   تحلیل­‌های آماری بیشتر بر آمار بازدید سرویس ­های مختلف جویشگر و تحلیل­‌های وابسته به آن تمرکز دارد در حالی که هدف از تحلیل­‌های داده­ کاوی استخراج دانش نهفته در لاگ جویشگر است.

شکل ۴: نمای کلی از رویه‌های تحلیل لاگ

  روند کار در شکل ۴ قابل مشاهده است. همان‌طور که در شکل دیده می‌شود، روند کار به این گونه است که ابتدا فایل‌های لاگ جتسجوگر دریافت می‌شوند و به منظور وارد کردن در پایگاه داده، به نرم‌افزار پارسر داده می‌شود. نرم‌افزار پارسر این فایل‌های لاگ را پارس کرده و برای استفاده زیرسیستم تحلیل لاگ، داخل پایگاه داده    قرار می‌دهد. سپس رویه‌های تحلیلگر، تحلیل‌های مورد نظر را روی داده‌های موجود در پایگاه داده اجرا می‌کنند و نتایج را در پایگاه داده ذخیره می‌کنند. این نتایج به دست آمده می‌توانند برای گزارش‌گیری از طریق سیستم مدیریت پایگاه داده استفاده شوند و یا از طریق پورتال مشاهده شوند.

  تحلیل‌های آماری در سطوح زیر انجام گرفته است:

  • تحلیل‌های در سطح کلیک کاربران
  • تحلیل‌های در سطح پرس‌وجو
  • تحلیل‌های در سطح نشست
  • تحلیل‌های در سطح IP
  • تحلیل ارجاع دهنده‌ها
  • تحلیل رباتها
  • تحلیل پراکندگی جغرافیایی

  تحلیل‌های داده کاوی در سطوح زیر انجام شده است:

  • دسته‌بندی موضوعی پرس و جوها
  • تحلیل پرس و جوهای سوالی

ارزیابی نیازمندی‏های غیرکارکردی

  در سامانه­‌های نرم­ افزاری پیچیده و بزرگ مانند جویشگر به منظور تأمین نظر کاربران، سامانه باید علاوه بر برآوردن معیارهای کارکردی و وظیفه‌مندی، ویژگی‌های کیفی و ملاحظات غیرکارکردی را نیز برآورده نماید.

  در حال حاضر در این آزمایشگاه ابزارهای تست موارد زیر فراهم شده است:

  • سرعت پاسخگوئی
  • سطح دسترس پذیری و پایداری
  • تعداد کاربر همزمان و تست بار

بررسیهای صورت پذیرفته نشان داد که از میان ۴۶ جویشگر فارسی موجود در سطح اینترنت، پنج مورد جویشگر عمومی، هشت مورد فراجویشگر و ۳۳ مورد دیگر، جویشگرهای خاص منظوره هستند. نتایج بررسیها نشان داد که برخی از این جویشگرها، در گذشته فعال بودهاند، اما در حال حاضر،‌ وبسایت آنها از دسترس خارج شده و یا به ارائه خدمات جویش نمیپردازد. بر این اساس، از میان ۴۶ جویشگر شناسایی شده، ۳۲ جویشگر فعال و سایر جویشگرها غیرفعال هستند. لیست جویشگرهای فعال و غیرفعال که در تاریخ ۱۳۹۴/۱۰/۰۳ ارزیابی شده‌اند، به تفکیک در جدول ۱ تا جدول ۳ ارائه شده است.

 

جدول ۱: لیست جویشگرهای عمومی فارسی موجود در سطح اینترنت

ردیف نام جویشگر حوزه کاری آدرس URL

فعال (*)/
غیرفعال(-)

رتبه الکسا جهانی رتبه الکسا داخلی
۱ ریسمون جستجوی وب www.rismoon.com * ۸۹۰,۷۴۸ ۱۸.۰۴۲
۲ یوز جستجوی وب www.yooz.ir * ۲۵.۸۵۴ ۴۳۷
۳ پارسی جو جستجوی وب خدمات صوت و تصویر و ویدئو و نقشه www.parsijoo.ir * ۱۷.۷۷۸ ۲۴۹
۴ گیگل یک باکس جستجو دارد که کلمه ای را سرچ کرده و لینک‌های غیر مرتبط به زبان فارسی، انگلیسی و عربی برمی‌گرداند www.gigle.ir * ۸۳۳.۴۲۵ ۳۰.۹۶۹
۵ تارجو موتور جستجو – توقف در جویش و تغییر فعالیت www.tarjoo.ir * ۴.۸۶۶.۸۳۳ -

جدول ۲: لیست فراجویشگرهای فارسی موجود در سطح اینترنت

ردیف نام جویشگر حوزه کاری آدرس URL

فعال (*)/
غیرفعال(-)

رتبه الکسا جهانی رتبه الکسا داخلی
۱ گوگلر جستجوی وب www.googler.ir * ۱,۶۸۰,۵۱۵ ۲۷,۴۵۳
۲ سلام فراجویشگر جستجوی هوشمند وب www.salam.ir * ۱۰۹.۷۳۲ ۲.۱۹۷
۳ جاماسپ جستجوی وب- نقشه در سطح کشور و شهر (کلان) www.jamasp.ir * ۹۴.۳۷۸ ۱.۹۵۷
۴ پارسیک جستجوی وب www.parseek.com * ۱۶.۱۰۳ ۳۱۵
۵ جس‌جو جستجوی وب www.gigle.ir - ۴۴,۵۲۸ ۸۵۴
۶ فارسی جو جستجوی وب www.jasjoo.com - ۱,۱۱۸,۹۹۸ ۴۵,۳۱۰
۷ وب بوی جستجوگر هوشمند پارسی www.webboy.ir - ۷,۱۶۶,۸۳۷  
۸ کاوشگر دهنو مشخص نیست www.chapoo.ir - ۸,۱۳۶,۳۵۰ ۱۳۱,۹۱۵

جدول ۳: لیست جویشگرهای خاص منظوره فارسی موجود در سطح اینترنت

www.shabakeyema.ir

ردیف نام جویشگر حوزه کاری آدرس URL

فعال (*)/
غیرفعال(-)

رتبه الکسا جهانی رتبه الکسا داخلی
۱ سی‌ملک املاک و مستغلات www.cmelk.com * ۱۷.۳۴۰.۶۵۸ -
۲ بانک اطلاعات اصناف جستجوی اصناف و مشاغل www.siteasnaf.com * ۹,۴۴۸,۹۶۶  
۳ دانلوک جستجوگر سریع و تخصصی دانلود (FDS)نرم‌افزارو… www.downlook.com * ۴,۱۴۸,۱۲۳ ۱۰۹,۹۸
۴ ایکمیکا سایت مرجع مهندسی شیمی ایران-بانک مقالات www.echemica.com * ۴,۱۹۵,۴۸۶ ۸۲.۷۴۶
۵ ارسالگر موتور جستجوی خبر www.ersalgar.ir * ۳,۳۱۱,۷۳۲ ۷۷,۱۷۶
۶ پیوندهای من لینک‌های مهم را با ارجاع به گوگل نشان می‌دهد. www.i-link.ir * ۳,۶۲۶,۹۵۶ -
۷ شیعه مباحث مذهب شیعه www.shiasearch.com * ۲,۰۹۷,۸۸۱ ۷۰,۹۸۳
۸ خبرساز- جستجوگر خبر www.khabarsaz.net * ۱,۲۰۷,۹۳۸ ۳۴,۵۱۷
۹ بوبه بازار مجازی خدمات آموزشی www.booobe.ir * ۸۸۴,۰۸۸ ۲۷,۷۶۹
۱۰ سوی‌گل موتور جستجو مسکن، اتومبیل، کاریابی و… www.suigle.ir * ۸۳۴,۹۱۵ ۲۰,۵۰۱
۱۱ ویکیو پایگاه خبر www.webna.ir * ۳۵۳,۸۵۶ ۷,۴۶۹
۱۲ جواب جستجوگر اسلامی در زمینه پرسش و پاسخ www.javab.ir * ۲۸۴,۵۵۴ ۷,۱۳۳
۱۳ نقشه من پورتال مکانی ۶۵ شهر ایران www.mymap.ir * ۲۶۲,۰۵۴ ۶,۲۱۲
۱۴ مخفف کام مرجع اختصاصی کلمات اختصاری www.mokhafaf.com * ۲۶۹.۸۷۳ ۵.۸۸۳
۱۵ گردا موتور جستجوی کالا و خدمات www.garda.ir * ۱۱۲,۹۵۱ ۲.۲۵۴
۱۶ پارس یونیت خدمات شبکه اجتماعی www.parsunit.com * ۱۳۷,۹۷۹ ۳,۰۸۰
۱۷ پژواک خبرنامه www.pajvak.com * ۸۴,۹۳۷ ۲,۱۸۲
۱۸ ایران فایل موتور جستجوی املاک و مستغلات www.iranfile.ir * ۴۰,۴۶۲ ۹۲۵
۱۹ واژه یاب لغت نامه واژگان www.vajehyab.com * ۱۲,۲۸۵ ۲۳۳
۲۰ بانک نشریات کشور جستجوی نشریات کشور www.magiran.com * ۱۴,۰۳۶ ۲۱۶
۲۱ قطره پورتال خبری www.ghatreh.com * ۳,۹۹۹ ۷۵
۲۲ جستجوگر اخبار تی نیوز -موتور جستجوی تخصصی خبر www.tnews.ir * ۳,۶۱۴  
۲۳ نبیک جستجوی کتاب و منابع علمی www.nebeek.com * ۱.۰۰۴.۶۶۴ ۱۸.۲۹۲
۲۴ آواستا تفریحی www.avasta.ir - ۱۹,۳۰۹,۹۰۹  
۲۵ خبرگرد خبر نامه www.khabargard.com - -  
۲۶ شاهین - مشخص نیست - - -
۲۷ کالایابی موتورجستجوی فروشگاه‌های اینترنتی www.kalaiabi.com - ۱۷,۵۰۱,۱۶۹  
۲۸ دیتایاب اشتغال و بازاریابی www.datayab.com - ۱۰,۸۴۵,۲۶۰  
۲۹ ابریاب ارائه اطلاعات و خدمات با ارزش افزوده در مورد عوامل تجاری به عموم www.abaryab.com - ۳,۵۰۹,۶۳۷ ۱۰۳.۲۰۷
۳۰ جستجوگر کتاب فارسی موتور جستجوی کتاب فارسی www.bookjoo.ir - ۱,۲۵۵,۲۲۳ ۷۹,۶۷۱
۳۱ جستجوی پرشین دیتا - - - - -
۳۲ شبکه ما - www.shabakeyema.i - - -
۳۳ طوقی - www.togi.ir - - -

روال مورد استفاده جهت ارزیابی جویشگرها

پس از آنکه جویشگرهای فارسی موجود و فعال شناسایی و دستهبندی شدند، در مرحله بعدی مقرر گردید که با انجام یک ارزیابی انسانی، وضعیت حال حاضر جویشگرهای مزبور بررسی شود.

درک عواملی که موجب پذیرش یک فناوری نظیر جویشگر می­شود و ایجاد شرایطی که تحت آن، فناوری اطلاعاتی مورد نظر پذیرفته می­شود، از تحقیقات مهم در زمینه فناوری اطلاعات است. به عبارتی این مسئله که چرا افراد، یک جویشگر را می­ پذیرند و از آن استفاده می‌کنند و یا از پذیرش آن سر باز می­زنند و در مقابل آن مقاومت می­کنند، از مهمترین مباحث در زمینه فناوری است

یک جویشگر علاوه بر این که یک نوع سیستم بازیابی اطلاعات می­ باشد،‌ سیستمی است که در تعامل با کاربر انسانی است. «رضایت کاربر» به عنوان مهمترین معیار در ارزیابی جویشگرها می‌باشد.

مهمترین معیار در ارزیابی موتورهای جستجو رضایت کاربر می­ باشد که در برگیرنده موارد بسیاری است جنبههای مختلفی که میتوان یک جویشگر را بر اساس آنها ارزیابی نمود عبارتند از:

  • کیفیت نتایج: مهمترین معیار ارزیابی وضعیت یک جویشگر، کیفیت نتایجی است که آن جویشگر در پاسخ به پرسوجوهای دریافتی از کاربران خود ارائه میدهد.
  • سرعت: اگر سرعت بازیابی نتایج یک جویشگر پائین باشد، حتی در صورتی که کیفیت نتایج مناسب باشد، کاربر تمایل چندانی به استفاده از جویشگر نخواهد داشت. لذا، بررسی وضعیت جویشگر از این جنبه نیز بسیار حائز اهمیت خواهد بود.
  • واسط کاربری: واسط کاربری ساده، مناسب و زیبا یکی از مهمترین ویژگیها در جلب نظر مخاطبین و کاربران است که باید در ارزیابی یک جویشگر مورد توجه قرار گیرد.
  • پوشش: تنوع پوششی موضوعات مختلف در نمایه جویشگر مسأله مهم دیگری است که میتواند منجر به رضایت/عدم رضایت کاربران جویشگر شود. لذا، این مسأله نیز باید در ارزیابی جویشگر لحاظ گردد.
  • امکانات: امکانات جنبی نظیر راهنمای کاربری، پیشنهاد دهنده پرسوجو و خلاصهساز نتایج نیز میتواند معیار دیگری جهت ارزیابی جویشگر باشد.
  • رضایت کلی: با در نظر گرفتن تمامی موارد فوق، اینکه یک کاربر انسانی در نهایت چه میزان از کار با یک جویشگر و نتایج ارائه شده توسط آن راضی بوده است، معیار بسیار مهمی است که باید لزوماً در ارزیابیها مورد توجه قرار گیرد.

 برای ارزیابی وضعیت حال حاضر جویشگرها، از روش ارزیابی انسانی استفاده شد. با در نظر گرفتن شش جنبه فوق، پرسشنامه ذیل  تهیه و در اختیار کارشناسان قرار گرفت.

 

در اینجا بطور خلاصه، نتایج ارزیابی شرح داده خواهدشد.

شکل ۱: امتیاز نهایی جویشگرهای عمومی در مقایسه با یکدیگر <در جویشگرهای فارسی، پارسی جو و یوز بهترین امتیازات را از دید کاربران کسب کرده اند و پس از آنها، تارجو و ریسمون قرار میگیرند.

شکل ۲: امتیاز نهایی فراجویشگرها در مقایسه با یکدیگر شکل نیز نشان می‌دهد که در میان فراجویشگرهای فارسی موجود، سلام و پارسیک وضعیت تقریباً برابری دارند و پس از آنها گیگل، گوگلر و جاماسپ قرار می‌گیرند. جویشگرهای خاص‌منظوره در دسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های ۱) ملک و مستغلات، ۲) خبری، ۳) علمی، ۴) واژه یاب و ۵) نقشه تقسیم بندی شده و مقایسه در هر دسته به صورت مجزا صورت گرفته است.

شکل ۳: امتیاز نهایی جویشگرهای ملک و مستغلات در مقایسه با یکدیگر
شکل ۴: امتیاز نهایی جویشگرهای خبری در مقایسه با یکدیگر
شکل ۵: امتیاز نهایی جویشگرهای علمی در مقایسه با یکدیگر
شکل ۶: امتیاز نهایی جویشگرهای واژه یاب در مقایسه با یکدیگر
شکل ۷: امتیاز نهایی جویشگرهای نقشه در مقایسه با یکدیگر

 

برای ثبت درخواست آزمون به لینک زیر بروید:

درخواست آزمون‪

درباره ما

"پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات" در "پژوهشکده فناوری اطلاعات" در سال ۱۳۹۴ اقدام به تاسیس آزمایشگاه ارزیابی و اعتبارسنجی خدمات وب فارسی نموده است.این آزمایشگاه با تمرکز بر پروژه‌های در حال اجرا در پژوهشکده و با اولویت طرح جویشگر (جویشگر متن، صوت، تصویر و ویدئو و همچنین مترجم‌‌‌های ماشینی) آغاز به کار کرده است.

عضویت در خبرنامه

عضویت در خبر نامه آزمایشگاه فناوری اطلاعات جهت دریافت آخرین اخبار و وقایع در زمینه خدمات وب

ارتباط با ما

  • نشانی:    تهران، خیابان کارگرشمالی، روبروی سازمان انرژی اتمی، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
  • تلفن تماس: ۸۴۹۷۷۸۳۴
  • رایانامه: webazma@itrc.ac.ir