جمع‌سپاری

You are here

جمع‌سپاری خدمتی است که در طی آن، یک فعالیت، که تکمیل آن نیازمند بکارگیری نیروهای انسانی است، معرفی شده و افرادی که قادر به انجام آن هستند‌، به صورت داوطلبانه اقدام به انجام آن مینمایند. خدمت مزبور میتواند از طریق یک وب سایت معرفی شود و داوطلبان با مراجعه به آن وب سایت، آمادگی خود را برای انجام آن خدمت ابراز دارند. سپس، برخی آزمونهای اولیه برای بررسی شایستگی داوطلبان انجام شده و افراد مناسب برای انجام فعالیت انتخاب میگردند. فعالیت مزبور به مجموعهای از زیرفعالیتها شکسته شده و در اختیار داوطلبان انتخاب شده قرار میگیرد. هر داوطلب زیرفعالیتهای اختصاص داده شده به خود را تکمیل نموده و از این طریق، در به سرانجام رسیدن فعالیت مزبور مشارکت مینماید. انگیزه داوطلبان از شرکت در این فعالیتها عموماً کسب درآمد است و کسی که فعالیت را تعریف نموده، باید هزینهای را بابت مشارکت داوطلبان به آنها بپردازد. با توجه به وجود ارزیابیهای انسانی در آزمایشگاه، در حقیقت بخشی از فعالیتهای آزمایشگاه نیازمند جمع‌سپاری است. در این راستا، یکی از خدمات مورد توجه در آزمایشگاه، فراهمسازی بستر مناسبی جهت جمع‌سپاری است تا از طریق آن، علاوه بر آنکه ارزیابیهای انسانی آزمایشگاه صورت میپذیرند، دیگران (افراد، سازمانها، محققین، شرکتهای خصوصی و…) نیز قادر به تعریف فعالیتهای نیازمند نیروی انسانی مورد نظر خود و به نتیجه رسیدن آنها باشند.

انواع جمع‌سپاری:

  • آفرینشی: شرکتها در راستای رفع نیازهای نوآوری خود، اقدام به بهره‌برداری از خرد جمعیت می‌کنند. در این نوع از جمع سپاری، «نوآوری کاربر محور» به کار گرفته می‌شود.
  • ارزیابی: هدف این نوع از جمع‌سپاری، نظرسنجی در بازار و دریافت بازخورد مورد نظر تعریف کننده فعالیت است.
  • سازماندهی: این نوع از جمع‌سپاری در چارچوب نوآوری باز،‌ نظیر ابزار امتیاز دهی در وبسایت‌ها، تعریف میشود.

 

انواع فعالیتها:

  • انجام ریزفعالیتها: در صورتی که یک فعالیت بزرگ به ریزفعالیتهایی شکسته شده باشد، هر عضو جمعیت، بخشی از این ریزفعالیتها را انجام میدهد.
  • انجام فعالیت کلان: ممکن است یک پروژه تعریف شده باشد و هرکس قیمت یا پیشنهاد مناسبتر و فنیتری برای انجام آن داشت، کل پروژه را به صورت یکجا انجام دهد.
  • مشارکت در مسابقه: ممکن است یک مسابقه ترتیب داده شده باشد که افراد جمعیت هریک با خرد خود در آن مشارکت نموده و در نهایت چند نفر از آنها برنده شوند. مثلاً، ممکن است مسابقه طراحی لوگو برای یک شرکت به صورت جمع‌سپاری مطرح شده باشد و هرکس بهترین طراحی را ارائه دهد، برنده مسابقه باشد.

 

مدلهای درآمدی:

  • داوطلبانه: در حالت داوطلبانه، فرد نه تنها به دنبال درآمدزایی نیست، بلکه ممکن است به صورت داوطلبانه و خیرخواهانه، مبلغی را هم به کل فعالیت کمک نماید.
  • حقالزحمه: در حالت حقالزحمه، فرد در ازای فعالیتی که انجام میدهد، حقالزحمه مشخصی را دریافت میدارد.
  • پاداش و جایزه: در حالت پاداش و جایزه، تنها به افرادی که بهترین فعالیت را انجام داده باشند، مثلاً بهترین پیشنهاد یا طراحی را ارائه کرده باشند، پاداش یا جایزهای تعلق میگیرد.

سامانه جمعسپاری وبآزما، که از طریق آدرس http://31/184.‎132.‎207/weblab در دسترس عموم قرار دارد، با هدف جلب مشارکت عمومی در ارزیابی خدمات تحت وب توسعه داده شده است. در این سامانه، امکان تعریف وظایف ارزیابی مختلف و متنوعی فراهم گردیده است. همانگونه که مشخص است، جمعسپاری مورد استفاده در این سامانه، از نوع «ارزیابی» است، نوع فعالیتها در آن «انجام ریزفعالیتها»ست و مدل درآمدی آن نیز، از نوع «حقالزحمه» است. در حال حاضر،‌ این سامانه در حدود ۲۰۰ عضو فعال دارد که میتوانند در انجام وظایف ارزیابی مختلف مشارکت نمایند و از این طریق، برای خود درآمدزایی داشته باشند. شکل‌های زیر، نماهایی از سامانه وب آزما و فعالیت‌های انجام شده در آن را نشان میدهند.

 

 

در حال حاضر، بستر فراهم شده به گونهای است که افراد صرفاً میتوانند جهت مشارکت در فعالیتهای ارزیابی در سامانه ثبتنام نمایند و امکان تعریف فعالیت جدید در سامانه برای کاربران وجود ندارد. به عبارت دیگر، در حال حاضر، صرفاً خود آزمایشگاه وب آزما این امکان را دارد که فعالیت جدیدی را در سامانه تعریف نموده و از کاربران سامانه برای انجام آن درخواست مشارکت نماید. به همین دلیل، در صورتی که سازمان یا شرکتی بخواهد از این بستر به منظور تعریف یک فعالیت استفاده نماید، در حال حاضر لازم است که با وب آزما تماس حاصل نموده و درخواست خود را بیان نماید تا با طی فرایندهای قانونی، این فعالیت برای او در سامانه تعریف گردد. اما این امکان وجود دارد که در آینده نزدیک، چنین امکانی نیز برای شرکتها و سازمانها فراهم آید که بتوانند خود اقدام به تعریف فعالیت در این بستر نمایند.

مدل کلی سامانه جمعسپاری وب آزما مطابق با شکل زیر است که در آن، امکان تعریف مسائل جدید، شکستن مسائل به وظایف و جلب مشارکت عمومی در انجام دادن وظایف فراهم شده است. هر خدمتی که قرار است به صورت انسانی ارزیابی گردد،‌ به عنوان یک مسأله جدید در این بستر تعریف میشود. به منظور آنکه این مسأله حل گردد، و به عبارت دیگر ارزیابی تکمیل شود، لازم است که افراد مختلف هریک به طور مستقل به استفاده از آن خدمت پرداخته و ارزیابی خود را پیرامون نحوه خدمترسانی ارائه نمایند. بنابراین، ارزیابی مستقل خدمت توسط یک فرد به عنوان وظیفه آن فرد در قبال این مسأله تلقی میگردد.

 

نکته حائز اهمیتی که در اینجا باید بدان اشاره نمود آن است که ارزیابی خدمت توسط افراد مشارکت کننده میتواند به دو شکل صورت پذیرد:

  1. خارج از بستر جمعسپاری: دراین حالت، هر فرد مشارکت کننده در ارزیابی باید به طور مستقل به وبسایت ارائه دهنده خدمت تحت ارزیابی مراجعه نموده و به استفاده از آن خدمت بپردازد و در نهایت، بازخوردهای خود را از وضعیت خدمت مزبور در بستر جمعسپاری وارد نماید. به عنوان مثال، برای ارزیابی یک جویشگر نظیر گوگل، فرد باید به وبسایت گوگل مراجعه نموده و با انجام جستجو بپردازد. در این حین، مواردی که باید مورد ارزیابی قرار گیرند را بررسی نموده و نتایج آنها را یادداشت نماید. سپس، این نتایج را در بستر جمعسپاری وارد نماید.
  2. در داخل بستر جمعسپاری: در این حالت، فردی که فعالیت ارزیابی را تعریف نموده است، باید امکان استفاده از خدمت تحت ارزیابی را در داخل بستر جمعسپاری فراهم نماید. بدین ترتیب، افراد شرکت کننده در فعالیت ارزیابی صرفاً در داخل بستر به ارزیابی خواهند پرداخت و نیازی به مراجعه به وبسایت ارائه خدمت نخواهند داشت. به عنوان نمونه، برای ارزیابی جویشگر گوگل، باید در داخل بستر جمعسپاری امکانی فراهم شود که کاربر بتواند پرس و جوی خود را وارد نموده و نتایج حاصل از اِعمال آن پرس وجو روی جویشگر گوگل را دریافت دارد و در همان جا به ارزیابی نتایج بپردازد.

هریک از دو روش فوقالذکر میتوانند برای برخی ارزیابیها مناسب و برای برخی نامناسب باشند. به عنوان مثال، برای ارزیابی واسط کاربری یک خدمت، استفاده از روش دوم امکانپذیر نیست و لازم است که لزوماً از روش اول استفاده شود. اما برای ارزیابی میزان مرتبط بودن نتایج بازگشتی از جویشگر گوگل با پرس و جوی ارسالی، روش دوم مناسبتر است. چرا که کاربر به سادگی میتواند با بررسی هر نتیجه، همان جا میزان مرتبط بودن را به بستر جمعسپاری اعلام نماید. در بستر جمعسپاری مورد استفاده در آزمایشگاه ارزیابی خدمات وب، هر دو رویه فوقالذکر مورد استفاده قرار خواهند گرفت.

                            سامانه جمع‌سپاری      http://31.‎184.‎132.‎207/weblab

درباره ما

"پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات" در "پژوهشکده فناوری اطلاعات" در سال ۱۳۹۴ اقدام به تاسیس آزمایشگاه ارزیابی و اعتبارسنجی خدمات وب فارسی نموده است.این آزمایشگاه با تمرکز بر پروژه‌های در حال اجرا در پژوهشکده و با اولویت طرح جویشگر (جویشگر متن، صوت، تصویر و ویدئو و همچنین مترجم‌‌‌های ماشینی) آغاز به کار کرده است.

عضویت در خبرنامه

عضویت در خبر نامه آزمایشگاه فناوری اطلاعات جهت دریافت آخرین اخبار و وقایع در زمینه خدمات وب

ارتباط با ما

  • نشانی:    تهران، خیابان کارگرشمالی، روبروی سازمان انرژی اتمی، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
  • تلفن تماس: ۸۴۹۷۷۸۳۴
  • رایانامه: webazma@itrc.ac.ir